Το υστερικό υποκείμενο αποτελεί ένα ερώτημα από μόνο του. Αυτό συμβαίνει διότι είναι ο μόνος τύπος υποκειμένου που υπογραμμίζει και επιδεικνύει την απουσία ενός σημαίνοντος που να ταυτοποιεί την ύπαρξη του.
Υπάρχει, ας πούμε, «η καθηγήτρια». Μόνο που δεν είναι αρκετά καλή. Υπάρχει «η διαφημίστρια». Μόνο που και αυτή δεν είναι αρκετά καλή. Υπάρχει «η πωλήτρια». Μόνο που «οφείλει» να κάνει κάτι παραπάνω από την πώληση για να είναι καλή!
Το σημαίνον ταυτοποίησης στην υστερία λείπει, απουσιάζει. Αυτή η απουσία εκδηλώνεται με ταραχή, επίσης με μετακινήσεις (έτσι ώστε να μην με βρίσκουν), με ταξίδια όπου τάχα αναζητείται το «καινούργιο», το «νέο», γενικά με το να μην είναι κανένας και μη βρίσκεται πουθενά!
Όσο επιτυχημένες και αν είναι στην κοινωνική τους ζωή οι υστερικές γυναίκες που συναντάμε στην ψυχανάλυση πάσχουν, υποφέρουν από εκείνο το συναίσθημα του κενού, της έλλειψης ταυτότητας. Εν τέλει, η υστερία γίνεται φανερή μέσα από ένα κενό ταύτισης το οποίο το υποκείμενο μετασχηματίζει σε ένα διαρκές ερώτημα αποτεινόμενο προς τον άλλο, στον οποιοδήποτε βρίσκεται στην θέση του κυρίου της γνώσης.
Κοιτάξτε την ανάδειξη αυτού του κενού στην περίπτωση του φόβου της υστερικής απέναντι στην αρρώστια. «Φοβάμαι την αρρώστια…» σου λέει «…γιατί βρίσκεται από την μεριά του θανάτου!» Αν εσύ επιμείνεις ότι «δεν είναι ο θάνατος που φοβάσαι αλλά την εγκατάλειψη του άλλου κατά την διάρκεια της αρρώστιας, που είναι διαφορετικό από τον θάνατο» τότε η υστερική θα σου απαντήσει «Πιο πολύ ότι μπορεί να χρειαστώ κάτι και να είμαι επιβαρυντική φοβάμαι.» Επίσης το διαρκές παράπονο προς τον σύντροφο είναι ότι «θα πάθω κάτι και εσύ δεν θα το ξέρεις καν».
Στην αρρώστια της υστερικής έχουμε ότι η φροντίδα του σώματος λίγο ως πολύ «περνάει» από τα χέρια του άλλου. Επειδή η υστερική δεν αξίζει για τον άλλο μιας και δεν υπάρχει σημαίνον που να ταυτοποιεί την αξία της σε εκείνη (κενό), η φροντίδα του σώματος της είναι βάρος για τον άλλο. Ακόμα και όταν ο άλλος την φροντίσει «χαμαλίκι» κάνει. Δεν φροντίζει κάτι που αξίζει. Η απειλή της εγκατάλειψης στην περίπτωση που δεν κάνει ούτε το χαμαλίκι του, ο άλλος αναδεικνύει το κενό της υστερικής. Προσέξτε, ότι ανάλογη θα ναι και η στάση της υστερικής απέναντι στην αρρώστια του άλλου!
Είναι αλήθεια ότι η υστερία αποτελεί πάντα μια πρόκληση. Αυτό που είναι επίσης σαφές είναι ότι το κύριο ρεύμα της Αμερικάνικης Ψυχανάλυσης έχει οπισθοχωρήσει σε σχέση με την υστερία. Η Αμερικάνικη Ψυχανάλυση έχει παραπέμψει τις υστερικές στα νοσοκομεία και αναφέρεται στην υστερική νεύρωση με τον όρο «μεταιχμιακή». «Η ανάλυση δεν είναι για σας» τους λέει. Με λίγα λόγια, η Αμερικάνικη Ψυχανάλυση βρίσκεται σε αδιέξοδο γιατί εκτρέπεται από την πορεία της υποχωρώντας μπροστά στην πρόκληση της υστερίας.
Οι ψυχαναγκαστικοί, εφόσον δεν διαταράσσετε την τάξη πραγμάτων, εφόσον παραμένετε στην θέση σας είναι ικανοποιημένοι, επειδή το κάθε τι είναι ήδη νεκρό για σας, δεν υπάρχουν εκπλήξεις! Όμως με αυτή την έννοια μια τέτοια στάση δεν συνιστά καμιά εξέλιξη στην μάθηση. Αντίθετα στην εξέλιξη της μάθησης συνδράμει ιστορικά η υστερική υπογραμμίζοντας το έλλειμα γνώσης καθεαυτό.
Θεωρώ ότι η γενικότερη ψυχαναγκαστικοποίηση της Αμερικάνικης Ψυχανάλυσης συνάδει με την δυσκολία για την παραγωγή μάθησης.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου