Το
ζήτημα του χρόνου στοιχειώνει την αγάπη. Πάντα εκφράζεται με το ερώτημα «με αγαπούν, αλλά για πόσο καιρό, αγαπώ αλλά
για πόσο καιρό;». Από εδώ πηγάζουν και οι πλάνες ότι η αγάπη είναι πιο
δυνατή από τον χρόνο, πιο δυνατή και από τον θάνατο. Με άλλα λόγια, η αγάπη
μετατοπίζεται στο αιώνιο αντικείμενο, στο αναλλοίωτο αντικείμενο. Για αυτό και
κάποιοι φαντάστηκαν ότι μπορούσαν να συνδέσουν την αγάπη με την αιωνιότητα που
αντιστοιχεί σε αυτή την φοβερή ιδέα της αγάπης για τον θεό.
Επίσης,
διαπιστώνουμε ότι μέσα στην αγάπη αναμεταδίδεται η αναγκαιότητα μιας συνάντησης
που αν έλειπε η αγάπη ίσως να μην συνέβαινε. Αναφέρεται συνήθως με την φράση «προοριζόσουν για μένα!». Ας θυμηθούμε τα
λόγια του Τάσου Λειβαδίτη: «Ναι αγαπημένη
μου. Πολύ πριν σε συναντήσω εγώ σε περίμενα». Ακόμα μου έρχεται στο μυαλό ο
Μπαλζάκ: «Μια αγάπη που πιστεύει ότι δεν
είναι αιώνια είναι μισητή». Η αγάπη, λοιπόν, αποσκοπεί στην αχρονικότητα,
ενώ η εμπειρία, και πιο ειδικά η αναλυτική, διδάσκει τον διαλείποντα χαρακτήρα
της σεξουαλικής επιθυμίας. Η σταθερότητα, ο αναλλοίωτος χαρακτήρας της
ασυνείδητης επιθυμίας είναι συμβατά με την μεταβλητότητα της επένδυσης του τάδε
ιδιαίτερου αντικειμένου, και ειδικότερα στον βαθμό που η απόλαυση έχει
συνέπειες στην επιθυμία. Ο Φρόυντ το είχε πει ξεκάθαρα: κάθε απόλαυση του
αντικειμένου έχει ως συνέπεια μια πτώση της ερωτικής του αξίας. Αυτό συμβαίνει
διότι η απόλαυση έχει μια χρονικότητα.
Η
Συνουσία
Ας
έλθουμε, στο σημείο αυτό, στην φαινομενολογία της συνουσίας και ας ξεκινήσουμε
καταρχήν από τον άνδρα. Σε αυτόν ο κύκλος της απόλαυσης είναι σαφέστατος. Με
άλλα λόγια, η φαλλική απόλαυση κάνει έναν κύκλο. Το ανδρικό όργανο ως έδρα της
απόλαυσης πηγαινοέρχεται. Επομένως, από την μεριά της ερωτικής συνθήκης του
χώρου η απόλαυση είναι εντοπισμένη στην συγκεκριμένη περιοχή που βρίσκεται το
όργανο, όμως παράλληλα υπάρχει στενή σχέση του φαλλού με τον χρόνο. Αυτό λέει
ότι η απόλαυση, από την αρσενική πλευρά, είναι διακεκομμένη, και μάλιστα
μετρήσιμη. Κατά βάθος, όταν τελειώνει, τελειώνει, ό,τι δηλαδή αποκαλούμε «ρίχνω
ένα πήδημα». Εκείνο που εντοπίζει ο Φρόυντ είναι ότι η ερωτική αξία του
αντικειμένου μειώνεται άμα το πέρας της συνουσίας. Εδώ ο Φρόυντ δείχνει κάτι το προφανές: την άμεση επίπτωση του
γεγονότος της απόλαυσης στην ερωτική αξία του αντικειμένου.
Τα
πράγματα όμως, διαφέρουν από την θηλυκή πλευρά. Την πλευρά αυτή σημαδεύει η
απαίτηση να πάρει την σκυτάλη η αγάπη. Να πάρει την χρονική σκυτάλη της
απόλαυσης η αγάπη. Δηλαδή, από την στιγμή που ολοκληρωθεί η απόλαυση του άνδρα
η αγάπη να αποτελέσει την συνέχεια της απόλαυσης. Από εδώ και η φράση που
εκφράζει αυτήν την απαίτηση: «Φεύγεις κιόλας …!».
Μπορούμε
έτσι να διαπιστώσουμε τον ιδιαίτερο τρόπο απόλαυσης των υποκειμένων που
έρχονται σε ερωτική σχέση. Λέγοντας σχέση εννοούμε: Υπάρχει συγχρονισμός;
Υπάρχει διαφορά φάσης; Για τον καθένα από τους παρτενέρ ο χρόνος είναι ο ίδιος;
Ο μετασυνουσιακός χρόνος άραγε βιώνεται όμοια;
Μπορούμε
να πούμε ότι η σχέση σημαδεύεται από τον ετεροχρονισμό και την χρονική
δυσαρμονία. Είναι εντυπωσιακό το γεγονός που συναντούμε στην ανάλυση οι
μετέχοντες στην σχέση να έχουν πάντα την εντύπωση ότι δεν συναντούν εκείνο που
θα έπρεπε.
Η
αιωνιότητα της ανικανοποίητης αγάπης
Έτσι,
σε αυτό το σημείο καταγράφεται η διαδικασία που λειτουργεί με βάση την διαφορά
απόλαυσης και επιθυμίας, και η οποία δεν είναι άλλη από την αναστολή της
απόλαυσης για να διατηρηθεί η επιθυμία. Μπορούμε μάλιστα να μιλήσουμε ότι σε
αυτήν συνίσταται το κατεξοχήν επιχείρημα της υστερικής που δεν είναι άλλο από
αυτήν ακριβώς την διαφορά. Εισάγεται, έτσι, μια ερωτική διαστρωμάτωση του
χρόνου. Δηλαδή, εξασφαλίζεται η αναστολή της απόλαυσης (που φτάνει και στα όρια
της κατάργησης) για να επιμηκυνθεί η χρονική διάρκεια της επιθυμίας. Αυτή,
άλλωστε αποτελεί και την ουσία της υστερικής. Σε πολλές περιπτώσεις αυτή η
αναστολή μετατίθεται στο υποκείμενο και έτσι οδηγεί στην ψυχρότητα που αποπνέει
το εν λόγω υποκείμενο. Αν αυτή η αναστολή προβληθεί στον απώτερο χρονικό
ορίζοντα τότε ερχόμαστε αντιμέτωποι με την αιωνιότητα της ανικανοποίητης
αγάπης. Αυτή η αιωνιότητα της ανικανοποίητης αγάπης κορυφώνεται στην λατρεία
του νεκρού άντρα, λατρεία που πρότυπο της είναι η χήρα. Η εύθυμη χήρα αποτελεί
μια καρικατούρα θηλυκής αγάπης.
Η
ανάδυση της αναμονής
Γνωρίζουμε
ότι ο ιδεοψυχαναγκαστικός αναβάλλει τον χρόνο, κωλυσιεργεί, αναλαμβάνει δηλαδή
την αναστολή της απόλαυσης, χωρίς όμως αυτήν την φορά να την ακυρώνει. Κατά
βάθος, στην περίπτωση του, δεν υπάρχει το αρνητικό της απόλαυσης. Με άλλα
λόγια, υπάρχει στον ιδειψυχαναγκαστικό μια ειδική απόλαυση της αναστολής της
απόλαυσης. Η εν λόγω δομή προβαίνει σε έναν «χειρισμό» του χρόνου που
σχετίζεται με τον Άλλο. Δημιουργεί έτσι την αναμονή ώστε δίνει χρόνο στον Άλλο
να διατυπώσει το αίτημα του. Το αίτημα του Άλλου δεν είναι τίποτε άλλο από το
«πρέπει» του. Υπάρχει εδώ, λοιπόν, μια ερωτική συνθήκη του χρόνου που αποτελεί
μια ειδική κατηγορία και ονομάζεται αναμονή. Ο στόχος της αναμονής είναι να
διατηρηθεί ο Άλλος σε εκκρεμή θέση ώστε να δώσει το αίτημα του. Στην αναλυτική
εμπειρία ο αναλυτής - ως Άλλος -
περιμένει την ομιλία του αναλυόμενου. Αυτό το γεγονός φέρει την σιωπή του
ιδεοψυχαναγαστικού αναλυόμενου. Έτσι, το δώρο της ομιλίας του ως προς τον
αναλυτή τίθεται σε αναμονή.
Εν
κατακλείδι…
Υπάρχει
μια δυσαρμονία, ένας ετεροχρονισμός στο βίωμα της συνουσίας ανάμεσα στους
παρτενέρ το οποίο αποτελεί «άλυτο» πρόβλημα τους. Η διαφορά της αρσενικής
πλευράς με την θηλυκή στο θέμα της απόλαυσης συνιστά όλη την ουσία του
προβλήματος. Έτσι, η ανικανοποίητη αγάπη της υστερικής και η ανάδυση της
αναμονής στον ιδεοψυχαναγκαστικό αποτελούν ιδιαίτερης εκφράσεις του
«προβλήματος» κατά την πράξη της συνουσίας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου