Η ζωή δεν συναναστρέφεται την αλήθεια, δεν την γουστάρει …!

Η ζωή και η αλήθεια, πρόκειται τάχα για ένα ταιριαστό ζευγάρι; Πρόκειται για ένα ζεύγος αρμονικά δεμένο; Υφίσταται έτσι ώστε να κατανοούν η μια την άλλη; Τουλάχιστον, δεν αναιρούν τον λόγο η μια στην άλλη. Δεν μιλούν ταυτόχρονα. Δεν μιλούν μαζί.

Για να είμαστε ακριβέστεροι, μόνο η αλήθεια μιλά. Και μάλιστα, πρόκειται για την κύρια ιδιότητα της. Μιλά, μιλά μόνο αυτό ξέρει να κάνει. Για να επιχειρήσουμε να πλησιάσουμε όμως, λίγο πιο κοντά τούτο το ζευγάρι. Για να προσπαθήσουμε να κάνουμε την γνωριμία μας μαζί του. Ίσως έτσι καταλήξουμε σε ορισμένα παράδοξα μεν αλλά πολύ ενδιαφέροντα συμπεράσματα.

Από την μια πλευρά είναι η ζωή. Δεν μιλά, δεν λαμβάνει τον λόγο. Προχωρά αμίλητη, μερικές φορές και αμείλικτη. Γελάω, κλαίω, φοβάμαι, χαίρομαι, στεναχωριέμαι, νευριάζω, φωνάζω εκείνη τίποτα. Αδιάφορη απέναντι μου! Την κοιτώ να βαδίζει και μου έρχονται στο μυαλό οι στίχοι του ποιητή: «Η ζωή προχωράει δίχως να κοιτάζει την δική σου μελαγχολία». Πράγματι, προχωράει δίχως να χει καμιά ανάγκη να μιλήσει. Μάλλον αυτό της συμβαίνει διότι ξέρει τι θέλει. Θέλει να μεταβιβάζεται, θέλει να διαρκεί. Τα ζωντανά σώματα πεθαίνουν, όχι όμως η ζωή. Εκείνη διαιωνίζεται με όχημα τα σώματα εκείνα που υποστηρίζονται από ένα σύνολο εξειδικευμένων κυττάρων που εγγυόνται την αναπαραγωγή, την συνέχεια του γένους. Ίσως για αυτό η φύση αγαπάει την ζωή και την προστατεύει, ενάντια στα ανθρώπινα όντα που φαίνεται να μην την αγαπούν αρκετά και να μην υποτάσσονται στην υπηρεσία της.

Μήπως, από την άλλη, τα ανθρώπινα όντα αγαπούν περισσότερο την αλήθεια; Δηλώνουν πάντως ότι την αγαπούν. Την αναπαριστούν ως επιθυμητή. Μιλάνε για αυτή όπου σταθούν και όπου βρεθούν. Δεν μπορούν να μιλάνε χωρίς να υπονοούν ένα «λέω την αλήθεια». Η αλήθεια μιλάει μέσω των ανθρώπων βγαίνοντας από το καβούκι της που φέρει την επιγραφή «ασυνείδητο». Όμως, μιλώντας κατά αυτόν τον τρόπο δεν λέει την αλήθεια! Χρησιμοποιεί τα σημαίνοντα με σκοπό να αρθρώσει την υπόσταση της, υποτάσσεται στα σημαίνοντα και στους νόμους που τα διέπουν, μα τι κρίμα, οδηγείται έτσι στο αποτέλεσμα που μοιραία την οδηγούν τα σημαίνοντα. Γίνεται έτσι ευμετάβλητη, αναξιόπιστη, δούλη των διαφόρων ειδών γνώσης και εξαιτίας όλων αυτών που καταλήγει; Μα να μοιάζει με …το ψέμα! Γίνεται η ίδια προσποιητή. Απέναντι στο πραγματικό η μεταβλητή αλήθεια δεν είναι παρά ένα προσποιητό! Βλέπετε, για να μην είναι προσποιητή έπρεπε να είναι αμετάβλητη, να διαρκεί στους αιώνες των αιώνων, να είναι βεβαιότητα, όπως συμβαίνει δηλαδή με το πραγματικό. Δεν είναι έτσι όμως. Για αυτό άλλωστε όταν το πραγματικό κάνει την εμφάνιση του απέναντι στην μεταβλητή και αβέβαιη αλήθεια, την κοροϊδεύει. Είναι ακριβώς αυτό που συμβαίνει στις μέρες μας!

Τώρα μπροστά μας έχουμε τα σώματα. Είναι αυτά τα σώματα που τα δημιούργησε η γαληνεμένη, η διακριτική, η σίγουρη για τον εαυτό της ζωή. Αυτή που δεν εννοεί να συναναστραφεί την αλήθεια. Αυτά τα δημιουργήματα της, η ζωή τα προίκισε με γνώση. Τα έφτιαξε έτσι ώστε να ξέρουν χωρίς κανείς ποτέ να τα διδάξει. Πράγματι, η ζωολογία και η φυσιολογία διδάσκουν ότι τα σώματα ξέρουν τι τους χρειάζεται για να επιβιώσουν. Οι δεξιότητες του σώματος θέτουν τα όργανα στην υπηρεσία τους: διατροφή, ανάπτυξη, κληρονομικότητα, κίνηση, μάχη με τον εχθρό, σεξουαλική σχέση. Πρόκειται για την ζωώδη αρμονία στην οποία το ζώο είναι δέσμιο. Με άλλα λόγια, δεν παρεκκλίνει από εκείνο που είναι προορισμένο να κάνει, ωθείται προς αυτό, δεν είναι εντέλει ον της μέριμνας. Δεν γνωρίζει ούτε την νοσταλγία, ούτε την πλήξη, ούτε το άγχος. Προφανώς, υφίσταται την επίδραση πολλαπλών ενορμήσεων, από τις οποίες άγεται και φέρεται και με τις οποίες οφείλει να διαπραγματευθεί.

Συμπέρασμα: ζωή και γνώση βαδίζουν μαζί.

«Μαζί» έγραψα, βιάστηκα! Ναι, υπάρχει μια εξαίρεση. Το ανθρώπινο είδος. Το σώμα αυτού του είδους αποτελεί το όνειδος της δημιουργίας. Αυτό γιατί το σώμα του είδους αυτού πάσχει από την αλήθεια. Η τελευταία περιπλέκει τα πράγματα, περιπλέκει την σχέση του σώματος με τον κόσμο και με το πραγματικό καθεαυτό.          

  

Το σώμα αρρωσταίνει από την αλήθεια στο μέτρο που παύει να υπακούει στη γνώση η οποία ενυπάρχει μέσα του, την φυσική γνώση.

Μα πως συμβαίνει αυτή η παθολογία;  

Ας πάρουμε ένα παράδειγμα. Ας πάρουμε για παράδειγμα το υστερικό σώμα. Αυτό το σώμα είναι ακριβώς εκείνο που αρνείται την διαταγή της ψυχής. Επιδεικνύει τον κατακερματισμό του, το «κομμάτιασμα» του, σε αντιπαράθεση με την ενότητα του, την βιολογική του ενότητα. Αποχωρίζεται την γραμμένη στην υλική του υπόσταση γνώση. Πρόκειται για αυτό που η ψυχανάλυση ονόμασε «άρνηση σώματος». Αυτό το «κομμάτιασμα», ο κατακερματισμός, αποτελεί την αλήθεια του εν λόγω όντος. Προσέξτε τώρα και θα διαπιστώσετε πως αυτό το σώμα, το ζωικό σώμα, το σώμα ως όλον, ως ενιαίο σύνολο, το σώμα όπως το έφτιαξε η ζωή αρρωσταίνει από την αλήθεια του.

  Η «άρνηση του σώματος» έχει διπλή υπόσταση. Καταρχήν σημαίνει ότι το εν λόγω σώμα αρνείται να υπακούσει την ψυχή – το κύριο σημαίνον του – δηλαδή αρνείται να υπακούσει την φυσική γνώση, αρνείται να υπηρετήσει τον σκοπό της ζωής! Κατά δεύτερον σημαίνει ότι το υποκείμενο της υστερίας αρνείται το σώμα, αρνείται το σώμα του Άλλου, και, πιο ειδικά, αρνείται το σώμα του Άλλου φύλου, με τέτοιον τρόπο ώστε η σεξουαλική σχέση να καθίσταται προβληματική. Αυτό, με την σειρά του, σημαίνει ότι αρνείται το σώμα μέσα στο σώμα: την παρουσία του παιδιού εντός του σώματος, την αναπαραγωγή, και αυτό μπερδεύει το ζωικό σώμα για το οποίο η αναπαραγωγή της ζωής είναι φυσική γνώση. Δηλαδή, το υποκείμενο της υστερίας αρνείται εξίσου με το σώμα του Άλλου και το δικό του σώμα, με αποτέλεσμα το συναίσθημα της αηδίας να αποτελεί σήμα κατατεθέν της υστερίας. Η «άρνηση του σώματος» αποτελεί την αλήθεια του υστερικού υποκειμένου.  

Προκειμένου να εξηγήσουμε περισσότερο την «άρνηση του σώματος» προσέξτε ένα κλινικό παράδειγμα.

Έχουμε την περίπτωση της «εθελούσιας τύφλωσης», της υστερικής τύφλωσης η οποία προέκυψε με αφορμή μια γυναίκα η οποία δεν μπορούσε να δει χωρίς όμως ποτέ να διαπιστωθεί οργανικό υπόστρωμα στην αναπηρία της. Η εν λόγω τύφλωση αποτελεί γεγονός του «κομματιασμένου», κατακερματισμένου σώματος. Εξηγούμαι: Το μάτι είναι φτιαγμένο, προορίζεται από την ζωή για να επιτρέπει στο σώμα να προσανατολίζεται μέσα στον κόσμο. Είναι φτιαγμένο για να επιτρέπει στο σώμα να βλέπει. Αυτό που εντοπίζουμε στην εν λόγω περίπτωση είναι ότι το μάτι της εν λόγω υστερικής γυναίκας υπηρετεί την ηδονή της θέασης! Δεν χρησιμοποιείται από την ίδια απλώς για να βλέπει. Αυτή η ηδονή υπερβαίνει τον ζωικό προορισμό. Η ηδονή γίνεται απόλαυση την στιγμή που ξεπερνάει την φυσική γνώση του σώματος και παύει να το υπακούει. Πρόκειται για την μερική ενόρμηση της όρασης που χρησιμοποιεί για την ικανοποίηση της το όργανο του ματιού. Ανάλογη είναι η μερική ενόρμηση της ακοής που χρησιμοποιεί για την ικανοποίηση της το αυτί. Ομοίως για την γεύση που χρησιμοποιεί για την ικανοποίηση της το στόμα κ.ο.κ. Όλες αυτές οι μερικές ενορμήσεις ενοποιούνται στο φυσικό σώμα και εργάζονται όλες με στόχο την ικανοποίηση του σώματος ως όλου, ως «ενός» ενιαίου και αδιαίρετου. Έτσι αποκαλούνται ενορμήσεις του Εγώ. Αντιλαμβανόμαστε έτσι ότι η κάθε μια από αυτές τις ενορμήσεις. παρμένη από μόνη της συνιστά ένα κομμάτιασμα του σώματος. Η ειδική ικανοποίηση της κάθε μιας, παρμένης μεμονωμένα, από την μεριά του αποτελέσματος αποτελεί «σεξουαλική ενόρμηση». Το γεγονός ότι παίρνεται μεμονωμένα αποτελεί την «μερική ενόρμηση». Για να εργάζεται ένα σώμα άψογα, για να υπηρετεί την ζωή, «οφείλει» να λειτουργεί έτσι ώστε η κάθε μια από τις μερικές ενορμήσεις να υπηρετούν την ενιαία ενόρμηση της ζωής, και αυτό ονομάζουμε ενόρμηση του Εγώ. Η ηδονή, λοιπόν, που κάθε σεξουαλική ενόρμηση παράγει «οφείλει» να φτάνει μέχρι εκείνου του σημείου ώστε να υπηρετεί την συνολική ενόρμηση του Εγώ. Μόνον τότε το φυσικό σώμα «δουλεύει» εύρυθμα. Μόνον τότε το κατακερματισμένο από τις μερικές ενορμήσεις σώμα ενοποιείται ως όλον, ως ένα ενιαίο σύνολο, και υπηρετεί την ζωή. Στην περίπτωση μας όμως, η ηδονή της θέασης υπερβαίνει την ηδονή του βλέπειν και επομένως από ηδονή γίνεται απόλαυση. Αυτή η απόλαυση αποτελεί την αλήθεια της εν λόγω υστερικής γυναίκας και τέτοια απωθείται από την υποκειμενικότητα της. Επειδή ο κίνδυνος επιστροφής στο μάτι της της απωθημένης αλήθειας της είναι υπαρκτός, η ίδια ακυρώνει την λειτουργία του ματιού στο όνομα του φόβου της απόλαυσης με αποτέλεσμα να χάνεται και το βλέπειν από την ίδια. Δηλαδή, η ψυχή της αποσπάει το εν λόγω όργανο από την ολότητα του οργανισμού και σταματάει να δίνει ζωή σε αυτό το όργανο. Το Εγώ της αφαιρεί το όργανο του ματιού από το σώμα της. Αυτό είναι έκφραση του «κομματιασμένου» σώματος. Εδώ η απόλαυση γίνεται αδελφή της αλήθειας και οι δύο αδελφές εργάζονται ενάντια στους αλγόριθμους του σώματος!

Ίσως σας ξενίζει ο όρος «σεξουαλική ενόρμηση» όπως τον χρησιμοποίησα παραπάνω. Πρέπει να σας πω ότι η σεξουαλικότητα στην ουσία δεν αφορά την σχέση ανάμεσα στα δύο φύλα, αλλά το πλεόνασμα μέσω του οποίου η ηδονή γίνεται απόλαυση. Έτσι, η σεξουαλική ηδονή δεν συνδέεται μόνο με την λειτουργία των γεννητικών οργάνων. Το στόμα που είναι ο τόπος του φιλιού, χρησιμοποιείται επίσης και για να τρώμε, όπως και να επικοινωνούμε με τον λόγο. Τα μάτια δεν συλλαμβάνουν μόνο τις αλλαγές του εξωτερικού κόσμου που είναι σημαντικές για την διατήρηση της ζωής, αλλά και τις ιδιότητες οι οποίες αποτελούν τα «θέλγητρα» των αντικειμένων τα οποία και εξυψώνονται από το υποκείμενο σε αντικείμενα ερωτικής επιλογής. Επιβεβαιώνεται, με όσα προανάφερα, ότι δεν είναι εύκολο για κανέναν να υπηρετεί δύο «κυρίους» ταυτόχρονα!

Πρέπει να γνωρίζουμε ότι το σύμπτωμα αφορά πρωτίστως το σώμα. Τούτο σημαίνει ότι αφορά επίσης και την ψυχή ως κυρία του σώματος. Υπάρχει σύμπτωμα όταν υπάρχει σωματικό συμβάν. Στην υστερία η απόλαυση που συσχετίζεται με την μερική σεξουαλική απόλαυση, με τον τρόπο που έδειξα παραπάνω, απωθείται υπό την μορφή αλήθειας. Δηλαδή εκείνο που θίγεται είναι το συμβολισμένο (κατακερματισμένο – κομματιασμένο) σώμα. Έτσι οδηγείται στην ψευτο – τύφλωση. Αυτό το «ψεύτο» σημαίνει ότι η αλήθεια έχει καθεστώς ψεύδους, γίνεται προσποιητή. Η ψευδο - κύηση (το λεγόμενο ανεμογκάστρι) αποτελεί ένα ακόμα σωματικό συμβάν όπου η αλήθεια του υποκειμένου – που σχετίζεται με την ενόρμηση της αναπαραγωγής - είναι προσποιητή, έχει δηλαδή καθεστώς ψεύδους (Βλ. στην ανάρτηση «Τα δύο σώματα», https://psychoanalysisthoughts.blogspot.com/2019/12/blog-post.html )

Στην ιδεοψυχαναγκαστική νεύρωση το σωματικό συμβάν με καθεστώς ψεύδους εντοπίζεται στην κλινική με την απώλεια ενός εμβρύου πριν την γέννηση του χωρίς να διαπιστωθεί καμιά οργανική διαταραχή. Αυτό αφορά αυτό που σήμερα ονομάζουμε διαταραχές της αναπαραγωγής, δηλαδή την ασυνείδητη άρνηση μιας γυναίκας να μείνει έγκυος αν και το επιζητεί. Εδώ επίσης η σκέψη είναι απόλαυση, και παρενοχλεί πράγματι την ψυχή ως κυρία του σώματος. Ασφαλώς σε αυτήν την νεύρωση η απόλαυση περιορίζεται στην σκέψη. Σκέφτομαι, σκέφτομαι, σκέφτομαι συνεχώς τα ίδια και τα ίδια πράγματα πετυχαίνοντας έτσι την απονέκρωση του σώματος ως όλου. Βλέπετε, σε αυτήν την νεύρωση βρίσκει απόλυτη εφαρμογή το καρτεσιανό «σκέφτομαι άρα υπάρχω». Είναι σαν η ψυχή να διαπιστώνει την ζωντάνια της στην σκέψη. Αυτή η ηδονή της σκέψης καταλήγει να ναι απόλαυση υπερβαίνοντας την ζωίκη λειτουργία του σώματος το οποίο τελικά απονεκρώνει. (βλ. στην ανάρτηση «Το ευ ζειν δεν αντέχει απέναντι στα … «κουτάκια» του μυαλού μας!»,    https://psychoanalysisthoughts.blogspot.com/2019/12/blog-post.html )

Τελικά, η αλήθεια και η ζωή δεν προχωράνε μαζί. Ενώ η ζωή έχει για αδελφή την γνώση η αλήθεια έχει την απόλαυση!