Το Σπίτι του Ασυνείδητου

«Επομένως, η γλωσσολογία είναι καταρχήν ο επιστημονικός τομέας που μελετά ο,τιδήποτε μπορεί να χρησιμοποιηθεί με σκοπό το ψεύδος. Αν κάτι δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να ειπωθεί ένα ψέμα, αντίστροφα δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για ειπωθεί η αλήθεια: στην πραγματικότητα, δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί “για να ειπωθεί” κάτι. Νομίζω ότι ο ορισμός “θεωρία του ψεύδους” μπορεί να θεωρηθεί ως ένα αρκετά περιεκτικό πρόγραμμα για μια γενική γλωσσολογία».

Τι εκπληκτικός ορισμός για ένα επιστημονικό κλάδο, μα την αλήθεια!

Όταν ο Peirce έδινε τον παραπάνω ορισμό για να περιγράψει το αντικείμενο της επιστήμης του, δεν φαντάζονταν ίσως, ότι η γλώσσα δεν είναι ούτε μέσο έκφρασης αλλά, βεβαίως, δεν γίνεται να υποβαθμιστεί και σε ένα μέσο επικοινωνίας. Αυτή «η αλήθεια» που υπαινίσσεται ο Peirce είναι εκείνη η αλήθεια που ανακάλυψε η ψυχανάλυση. Πρόκειται για την ανακάλυψη του ασυνειδήτου. Πρόκειται για λέξεις οι οποίες χρησιμοποιούνται για να μιλάμε όμως έχουν επινοηθεί από μας με σκοπό το … ψεύδος! Μόνο στο σπίτι του ασυνειδήτου οι ίδιες λέξεις, με την ιδιαίτερη δομή που τις διέπει εκεί μέσα, «λένε» την αλήθεια. Όμως, όταν βρίσκεστε στο σπίτι του ασυνειδήτου δεν είστε σπίτι σας! Όταν βρίσκεστε στο σπίτι του ασυνειδήτου βρίσκεστε στην απόλυτη ετερότητα – είστε άλλοι από σας τους ίδιους. Το ασυνείδητο, σε αντίθεση με σας, δεν χαμογελάει καθόλου. Το σπίτι του σας είναι ανοίκειο. Δεν είστε καθόλου άνετοι μέσα σε αυτό. Δεν κάθεστε καθόλου αναπαυτικά. Μέσα σε αυτό έχετε να κάνετε με μια αλήθεια η οποία δεν χαμογελάει. Πρόκειται για μια φρικαλέα αλήθεια που η ψυχανάλυση την ονόμασε «ευνουχισμό». Είναι τόσο φρικαλέα ώστε την απωθήσατε. «Φτιάξατε» με «τα χεράκια σας», ένα σπίτι για να την κλείσετε μια για πάντα και να μην την αντικρύζουν πια τα μάτια σας! Τόσο φρικαλέα είναι ώστε δεν θέλετε να την ξαναδείτε. Για αυτό και όταν την αντικρύζετε στο σπίτι του ασυνειδήτου μέσω της ερμηνείας εκπλήσσεσθε. Αυτό συμβαίνει διότι η ερμηνεία δεν είναι εξήγηση, είναι ξάφνιασμα! Μετά το ξάφνιασμα αγγίζετε την ετερότητα. Αγγίζετε εσάς τους ίδιους! Τους εαυτούς σας καθεαυτούς και όχι τους εικονικούς, τους προσποιητούς.

Ναι, θέλει τόλμη για να μπει κανείς σε ένα τέτοιο σπίτι. Αρκεί ίσως η τόλμη;

Όλοι σας γνωρίζετε τον Αμερικάνο υπερ-ήρωα που ακούει στο όνομα «Σούπερμαν». Έχει χίλια – δύο χαρίσματα, χίλιες – δύο αρετές. Ίσως η μεγαλύτερη του είναι ότι φροντίζει πάντα για το καλό των ανθρώπων αποτρέποντας ό,τι το καταστροφικό για τους ίδιους. Και όμως, υπάρχει ένα χάρισμα που δεν το διαθέτει! Ξέρετε ποιο είναι αυτό;

Μην ταλαιπωρείστε. Αυτό που δεν έχει, αυτό που του λείπει είναι «η γενναιότητα»! Ναι, βλέπετε ό,τι κάνει το κάνει «εκ του ασφαλούς». Δεν βάζει την ζωή του σε κίνδυνο. Ο ίδιος κινδυνεύει μόνο από ένα υλικό που δεν υπάρχει στον πλανήτη γη. Αυτό είναι το μειονέκτημα του: η έλλειψη γενναιότητας! Ίσως, για αυτό, οι αρχαίοι Έλληνες, πιο σοφά πράττοντες, «κατασκεύασαν» τον δικό τους υπέρ – ήρωα «τοποθετώντας» στο σώμα του μια… φτέρνα που έμεινε στην ιστορία ως «Αχίλλειος Πτέρνα».

Λοιπόν, για να μπείτε στο σπίτι του ασυνειδήτου δεν αρκεί μόνο η τόλμη. Απαιτείται και γενναιότητα από μέρους σας.