Στην τέχνη, στον έρωτα όπως και στην ανάλυση, η διαίσθηση είναι αρκετή.

 

Ξέρετε, οι περισσότεροι από εμάς, εάν όχι όλοι μας, έχουμε πιστέψει στο παρελθόν ότι γνωρίζουμε κάτι, χωρίς αυτό να βασίζεται στη λογική αλλά σε μια ιδιαίτερη αίσθηση ότι αυτό που πιστεύουμε ισχύει πραγματικά. Όταν η αίσθηση ότι γνωρίζουμε κάτι χαρακτηρίζεται περισσότερο ενστικτώδης και δεν βασίζεται σε λογική επεξεργασία, τότε μπορούμε να χαρακτηρίσουμε την αίσθηση αυτή ως «διαίσθηση», ως «ενόραση».

Ενόραση είναι η υποτιθέμενη ψυχική ικανότητα του να βλέπει κανείς πράγματα πέρα από την δύναμη της κανονικής όρασης. Πρόκειται για  την γνώση κάποιων πραγμάτων που γίνεται με τρόπους πέρα από τις αισθήσεις ή τη λογική, με απροσδιόριστο τρόπο.

Φιλοσοφικά, η Ενόραση είναι ένας τρόπος γνώσης άμεσος, χωρίς την παρέμβαση του λογικού. Πρόκειται για γνώση άμεση, ζωντανή, προσωπική, βιωματική. Μια γνώση που αντιπαρατίθεται στη διάμεση γνώση, αυτήν που αποκτάται μέσω μιας συλλογιστικής διαδικασίας. Την στιγμή της ενόρασης, το πνεύμα φωτίζεται μυστηριωδώς και συλλαμβάνει μια αλήθεια που η διάμεση διαδικασία αδυνατούσε να την αποκαλύψει.

Στην ανάρτηση μου με τίτλο «Η Ενόραση αποτελεί ένα «όπλο» μέσα στην αναλυτική εμπειρία»[1] είχα αναφερθεί εξαντλητικά στο θέμα. Σήμερα, θα σας δώσω μια ακόμα διαισθητική εμπειρία που αφορά στον ποιητή της θάλασσας Νίκο Καββαδία όπως περιγράφεται μέσα από το βιβλίο του Τάσου Κόρφη, «Νίκος Καββαδίας. Συμβολή στην μελέτη της ζωής και του έργου του».

- Μια και μιλάμε για τις γυναίκες, γράφεις στην «Βάρδια»: «Κλείσε μου τα μάτια ή να ‘ναι νύχτα, σε ένα δωμάτιο σκοτεινό. Να περάσουν δίπλα μου πέντε …δέκα …εκατό γυναίκες. Να σου πω την νατσιόνα  της κάθε μιας…». Είναι και αυτό αλήθεια;

- Θα σου πω τι μου συνέβη μια φορά. Ταξιδεύαμε με το «Απολλωνία», μαζί με την καθηγήτρια της έδρας της εθνολογίας στην Σορβόννη. Είχε ακούσει για μένα και ήθελε να με γνωρίσει. Την βεβαίωσα ότι ξεχωρίζω στα τυφλά την ράτσα κάθε γυναίκας, μυρίζοντας την ή αγγίζοντας την. Καθώς δεν μπορούσε να βρει την λύση του μυστηρίου, με κάλεσε για ένα πείραμα στο Πανεπιστήμιο. Πήγα. Ήταν μαζεμένοι εκεί κάμποσοι προφεσόροι ειρωνικοί και καχύποπτοι. Με ψάξανε, μου δέσανε τα μάτια και με μπάσανε σε μια κάμαρα θεοσκότεινη, πίσσα. Πέντε γυναίκες θα περνούσανε από μπροστά μου, ολόγυμνες. Ένα δικαίωμα είχα. Εγώ το ζήτησα, γιατί δεν τους είχα εμπιστοσύνη. Να ακουμπώ λίγα δευτερόλεπτα την παλάμη μου στο στέρνο τους. Όχι να ψηλαφώ. Μόνο να ακουμπώ το χέρι κατάσαρκα. Το δέχτηκαν και αρχίσαμε.

Βρήκα την πρώτη…Γαλλίδα του Νότου.

Βρήκα την δεύτερη …Γιαπωνέζα από την Ακίτα.

Η τρίτη ήταν βόρεια από το λιμάνι της ρέγγας, την Χαμίνα.

Άκουγα τα ψιθυρίσματα τους. Πήγαιναν να τρελαθούν...

Βρήκα την τέταρτη…από το Ουάντι Χάλφα.

Κρατούσανε την ανάσα τους…

Ήλθε η πέμπτη. Τίποτα! Μαγκώθηκα. Ζαλίστηκα. Για τον εαυτό μου, δηλαδή, τους άλλους τους είχα χεσμένους. Προσπάθησα πάλι. Πνιγόμουνα στον ιδρώτα. Τίποτα! Κάτι ξένο. Άψυχο. Είπα να τα παρατήσω. Την τελευταία στιγμή το ένιωσα, το κατάλαβα. Η πέμπτη γυναίκα ήτανε, πως να στο πω … δεν είχε φύλο … ήταν αρσενικό. Ήταν …πούστης!

---

[1] Βλ. «Η Ενόραση αποτελεί ένα «όπλο» μέσα στην αναλυτική εμπειρία», Πέμπτη, 20 Μαΐου 2021, https://psychoanalysisthoughts.blogspot.com/2021/05/blog-post_20.html