Ήλθε ένας κύριος στην ανάλυση: «Αγαπητέ κύριε, έχω χωρίσει από την αγαπημένη μου εδώ και δυόμιση μήνες. Μου είναι αφόρητο. Ξέρετε, είμασταν τρία χρόνια μαζί, και ξαφνικά με άφησε. «Θέλω λίγο χρόνο για μένα» μου είπε.
Δεν λέω, όλο αυτόν τον καιρό ήμουν αρκετά στο σπίτι. Πολλές φορές την άκουγα να διαμαρτύρεται ότι δεν βγαίναμε. Ότι σπάνια επισκεπτόμουν εγώ τον χώρο της. Ότι συνεχώς εκείνη ερχόταν για να με δει και εγώ δεν κινητοποιούμουν ανάλογα για εκείνη. Πολλές φορές γκρίνιαζα που έμενε πολλές ώρες σπίτι μου, ακόμα και μέρες… διότι ήθελα λίγο και την ησυχία μου, να μείνω λίγο μόνος μου βρε αδελφέ. Όμως την αγαπούσα. Τώρα μου λείπει αφόρητα…».
«Πότε νιώσατε ότι την ερωτευθήκατε;» ρώτησα.
Ο αναλυόμενος, αφού απόρησε με την ερώτηση, σκέφτηκε λιγάκι και μετά από λίγο απάντησε:
«Μα, δεκαπέντε μέρες μετά που με εγκατέλειψε!».
Από την άλλη είναι μια κοπέλα, εκεί γύρω στα τριανταπέντε που έρχεται στην ανάλυση και λέει:
«…Και έχω και τον υποψήφιο, ξέρετε τον υποψήφιο εραστή, ο οποίος, στο δεύτερο ραντεβού έρχεται και μου λέει «είσαι πολύ όμορφη σήμερα». Εκνευρίστηκα. Ε, όχι βρε άνθρωπε, δεν θέλω να μου πεις πως είμαι όμορφη και μάλιστα πολύ…θέλω να μου αναγνωρίσεις ότι προσπαθώ να είμαι όμορφη … ότι πασχίζω να το πετύχω, όχι ότι το πέτυχα.
Ξέρετε, δεν με ενδιαφέρει να είμαι το κέντρο της προσοχής. Όχι, ποτέ δεν με ενδιέφερε κάτι τέτοιο. Εγώ, αντίθετα, θέλω να «πιάνω» λίγο χώρο στον κόσμο. Μια μικρή θεσούλα μου αρκεί. Δεν με ενδιαφέρει να έχω τους προβολείς του κόσμου στραμμένους προς εμένα. Θέλω να περνώ απαρατήρητη. Όταν είσαι πολύ όμορφη «τραβάς» την προσοχή, έχεις τους προβολείς του κόσμου στραμμένους πάνω σου και μένα αυτό με εκνευρίζει!».
Τι έχουμε μπροστά μας σε αυτές τις δύο περιπτώσεις;
Έχουμε, και στις δύο περιπτώσεις, να κάνουμε με την διαδρομή από το «εγώ» στο «αντικείμενο της επιθυμίας» έτσι όπως το τελευταίο συγκροτείται στον λιμπιντικό χώρο. Στην πρώτη περίπτωση είναι «η κοπέλα» που συγκροτείται ως «αντικείμενο της επιθυμίας» για τον ιδεοψυχαναγκαστικό αναλυόμενο μας. Αυτό επενδύεται με λίμπιντο από μέρους του. Στην δεύτερη περίπτωση είναι «η ομορφιά» που επενδύεται ως «αντικείμενο της επιθυμίας» από την υστερική μας.
Τι συμβαίνει όμως με αυτή την ερωτική επένδυση; Ο Ευκλείδης θα έλεγε: ο συντομότερος δρόμος για να πας στον προορισμό σου είναι η ευθεία. Λοιπόν, αυτό σημαίνει: αγαπητέ κύριε ψυχαναγκαστικέ, ερωτεύσου το αντικείμενο από την στιγμή που το γνώρισες. Επίσης, αγαπητή υστερική, γίνου απολύτως όμορφη και στήσου με περισσή υπερηφάνεια για αυτό σου το επίτευγμα μπροστά στον καθρέφτη σου. Αυτό σημαίνει «ευθεία» στις δύο περιπτώσεις. Φαίνεται όμως ότι υπάρχει κάποιο πρόβλημα με την «ευθεία». Κάποιο εμπόδιο ορθώνεται στον λιμπιντικό χώρο και καθιστά αδύνατη την συγκρότηση και την πρόσβαση στο «αντικείμενο της επιθυμίας». Φαίνεται ότι είναι μονίμως παρόν μέσα στην ψυχή και των δύο αναλυόμενων κάτι που έχει το καθεστώς τομής, απαγόρευσης. Πρόκειται για ένα σημείο χωρίς πέρασμα το οποίο αναγκάζει την «ευθεία» διαδρομή να πάψει να είναι τέτοια. Επειδή δεν υπάρχει πέρασμα σε αυτήν την απαγόρευση είναι απαραίτητες πλέον πολλαπλές δοκιμές προτού να φτάσουν οι δύο αναλυόμενοι, ο καθένας στο δικό του, λιμπιντικό αντικείμενο.
Ο φραγμός είναι βεβαίως η απαγόρευση της αιμομιξίας. Σου απαγορεύεται να «κατέχεις» την μητέρα. Σου απαγορεύεται αυτή η απόλαυση. Δεν μπορείς να ερωτευθείς κύριε ψυχαναγκαστικέ την «κοπέλα» η οποία είναι το ασυνείδητο υποκατάστατο της μητέρας.
Από την άλλη, αγαπητή υστερική, όπως ακριβώς η οικογενειακή τάξη – οι Μοντέγκοι και οι Καπουλέτοι – στην περίπτωση του Ρωμαίου και της Ιουλιέτας, προβλέπει μόνο μια σχέση αγώνα, μια σχέση μάχης, έτσι και η σχέση η δική σου με το σώμα σου προβλέπει μόνο μια ατέρμονη προσπάθεια, από μέρους σου, για την κατάκτηση της «ομορφιάς». Η απόλαυση του σώματος σου – που υποκαθιστά την μητέρα – σου απαγορεύεται.
Υπάρχει όμως μια ειδοποιός διαφορά, σε ό,τι αφορά το εμπόδιο, ανάμεσα στον ιδεοψυχαναγκαστικό μου και στην υστερική μου.
Για τον πρώτο, ο ιδεοψυχαναγασμός έγκειται στην προσπάθεια του να καταστήσει το «αντικείμενο της επιθυμίας» μη προσβάσιμο, να το καταστήσει απρόσιτο, απροσπέλαστο προκειμένου να είναι επιθυμητό. Έτσι, ο ψυχαναγκαστικός μου ερωτεύεται την κοπέλα μόνο όταν εκείνη δεν είναι πια κοντά του, παρούσα, δεδομένη. Η απουσία της συνιστά «μη – κατοχή» από μέρους του, άρα επιθυμία! Τελικά το εμπόδιο, ο φραγμός της αιμομιξίας, γίνεται το ίδιο το κλουβί όπου βρίσκεται κλεισμένος ο ιδεοψυχαναγκαστικός μου. Μπορεί να κινείται αλλά πάντοτε μέσα στον χώρο του κλουβιού του. Και ακριβώς μέσα σε αυτόν τον μικρό χώρο δοκιμάζει το συναίσθημα της απονέκρωσης, της αδράνειας, της ακινησίας που πλημμυρίζεται από ατελείωτες σκέψεις. Μιας αδράνειας που τείνει να μετατρέψει το κλουβί σε φέρετρο. Αυτή την ακινησία, αυτή την αδράνεια που ο ψυχαναγκαστικός μου επιφυλάσσει για τον εαυτό του δεν την κρατά μόνο για πάρτη του αλλά την μεταθέτει. Ναι, την μεταθέτει στο «αντικείμενο της επιθυμίας» του, στην κοπέλα. Επιχειρεί να την απονεκρώσει και αυτή. Από εδώ πηγάζουν οι διαμαρτυρίες της «…δεν βγαίνουμε ποτέ, όλο μέσα είμαστε». Νιώθετε αυτήν την αίσθηση απονέκρωσης, αδράνειας, ακινησίας και επανάληψης των ίδιων και ίδιων πραγμάτων; Δεν υπάρχει αμφιβολία συνδέεστε με ψυχαναγκαστικό. Ας προσέχατε…!
Για την υστερική μου, βέβαια, το εμπόδιο έχει διαφορετικό καθεστώς. Για εκείνη το «αντικείμενο της επιθυμίας» καθίσταται ασύλληπτο. Έτσι, σε κάθε αντικείμενο που αποκτά πρόσβαση δεν είναι το αντικείμενο της επιθυμίας της. Επομένως, αν η «ομορφιά» κατακτήθηκε από την ίδια – όπως ισχυρίσθηκε ο «υποψήφιος», στο δεύτερο κιόλας ραντεβού - τότε δεν είναι ομορφιά. Με άλλα λόγια, αν αποκτήσει πρόσβαση στο αντικείμενο αμέσως συνεπάγεται ότι παύει να ναι το αντικείμενο της επιθυμίας της και άρα μετατίθεται σε μια άλλη θέση μακρύτερα ώστε να ναι μη προσβάσιμο!
Δηλαδή, εδώ το εμπόδιο γίνεται η διαφυγή «του αντικειμένου της επιθυμίας», ως ένα αντικείμενο που ξεγλυστράει. Βέβαια, και εδώ έχουμε μια μετάθεση. Η ιδιότητα του «αντικειμένου» να ξεγλυστράει μετατίθεται στο ίδιο το υποκείμενο της υστερίας. Αυτή η ιδιότητα της διαφυγής, του ξεγλυστρήματος που διέπει το «αντικείμενο της επιθυμίας» της υστερικής μου ώστε να παραμένει επιθυμητό, μετατίθεται στην ίδια, στον εαυτό της, στο σώμα της, για τον ίδιο ακριβώς λόγο: για να παραμένει επιθυμητή! Έτσι θα δείτε την υστερική μου να υπεκφεύγει. Θα την δείτε να αποτελεί εκείνο το υποκείμενο που προσπαθεί να μην κατέχει ποτέ μια πάγια θέση στον χώρο, για αυτό "...θέλω να «πιάνω» λίγο χώρο στον κόσμο. Μια μικρή θεσούλα μου αρκεί".
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου