Το άγχος που συχνά κυριεύει τις
υστερικές γυναίκες έγκειται στο κατά πόσο είναι θηλυκές στα μάτια του Άλλου.
Όταν λέμε «Άλλος» στην διάφυλη σχέση εννοούμε ο Άλλος της γυναίκας και
σημαίνουμε, βεβαίως, τον άνδρα.
Τα όσα θα εξακολουθήσουν να
γράφονται στα πλαίσια αυτού του σημειώματος αφορούν στο ρίξουμε λίγο φως στην
απάντηση αυτού του ερωτήματος.
Το ερώτημα δεν μπορεί να το
ξεδιαλύνει η σεξουαλική πράξη αφού υπάρχουν διάφοροι τρόποι στο να συμμετέχει
κανείς στην σεξουαλική σχέση. Ως προς αυτό η ψυχανάλυση διακρίνει
κατηγορηματικά τον γυναικείο τρόπο από τον υστερικό, παρόλο που μπορούν να
συνδυαστούν μεταξύ τους. Αυτό συμβαίνει διότι το να ταυτίζεται κανείς με την
επιθυμία, όπως συμβαίνει στην περίπτωση της υστερικής, αποκλείει την ταύτιση με
το αντικείμενο της απόλαυσης.
Θα ήταν όμως λάθος να
συμπεράνουμε, από τα προηγούμενα, ότι το υστερικό υποκείμενο αντιστέκεται σε
κάθε απόλαυση. Πρόκειται για ένα υποκείμενο που τρέφεται από το έλλειμμα. «Μην μου λες πως είμαι ωραία, πες μου,
αναγνώρισε μου ότι προσπαθώ να είμαι ωραία!» δήλωσε μια νέα υστερική στον
παρτενέρ της όταν εκείνος της απεύθυνε το σχόλιο του «είσαι ωραία γυναίκα». Το έλλειμμα της «ωραιότητας» είναι εκείνο που
την έτρεφε. Το έλλειμα είναι εκείνο που απολαμβάνει. Ναι, αυτό το έλλειμμα
αντιστοιχεί σε μια απόλαυση, όχι όμως στην ζωντανή απόλαυση. Με άλλα λόγια, η
απόλαυση του ελλείμματος και η απόλαυση της σάρκας είναι δύο εντελώς
διαφορετικά πράγματα. Αυτή η θέληση να μην ικανοποιηθεί η απόλαυση της σάρκας
ορίζει επακριβώς την υστερική θέση. Αναμφίβολα, δημιουργεί σύγχυση το γεγονός
ότι οι υστερικές, ιδίως σήμερα, δεν δυσκολεύονται καθόλου να διαλέξουν έναν
άνδρα για μια βραδιά ή να κάνουν συλλογή από εραστές. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει
ότι επιδίδονται και στην απόλαυση. Η ψυχαναλυτική κλινική δεν είναι κατά κανένα
τρόπο μια κλινική της παρατήρησης των συμπεριφορών.
Η γυναικεία θέση είναι εντελώς
διαφορετική. Στην περίφημη ερώτηση που αφορά στην γυναικεία επιθυμία «τι θέλει
η γυναίκα;» η απάντηση θα μπορούσε να συνοψισθεί στο εξής: Θέλει να
απολαμβάνει. Πρόκειται για μια απόλαυση που δεν είναι μόνο φαλλική όπως είναι
αυτή του άνδρα. Μια απόλαυση που δεν σχετίζεται μόνο με το «έχειν» αλλά
σχετίζεται πολύ περισσότερο με το «είναι» της ως γυναίκας. Μιλάω για μια άλλη
απόλαυση γνωρίζοντας ότι η φαλλική απόλαυση, η απόλαυση της εξουσίας, είτε στον
έρωτα είτε αλλού δεν της απαγορεύεται, ειδικά στις μέρες μας. Είναι πασιφανές
πως η λεγόμενη γυναικεία απελευθέρωση δίνει στις γυναίκες διαρκώς αυξανόμενη
πρόσβαση σε κάθε μορφή φαλλικής απόλαυσης. Σε κάθε απόλαυση που εδράζεται στο
«έχειν». Μόνο που το να κάνετε ότι κάνουν οι άνδρες αυτό δεν σας κάνει γυναίκα.
Εξαιτίας αυτού τα υποκείμενα βιώνουν εσωτερικές συγκρούσεις μεταξύ φαλλικής
ιδιοποίησης (ιδιοποίησης των αντικειμένων του έχειν τους, μια απόλαυση που
είναι ταυτοποιητική) και ανησυχίας για το αν θα ολοκληρωθούν ως γυναίκες.
«Κάνε με να νιώσω γυναίκα» φώναξε γεμάτη αγωνία η διαστροφική, αλλά
γυναίκα – με όλη την σημασία της λέξης – Ε… στον παρτενέρ της. Μια φωνή γεμάτη
αγωνία και ανησυχία για την γυναικεία της υπόσταση. Και μόνον όταν αφέθηκε στην
σαρκική απόλαυση έπαψε να ανησυχεί. Δεν είναι άλλωστε τυχαία η απάντηση που
δόθηκε από την τελευταία στην ερώτηση του παρτενέρ της: «Το ξέρεις ότι είσαι ωραία γυναίκα, έτσι δεν είναι;”. Και η απάντηση
της ήταν: «Μερικές φορές!» Συγκρίνετε
τώρα τούτη την απάντηση με την ανάλογη της υστερικής που σας ανάφερα και βγάλτε
τα συμπεράσματα σας.
Όσον αφορά την άλλη, την καθαρά
γυναικεία απόλαυση, ούτε εκείνη προσδίνει περισσότερη εξασφάλιση. Μια γυναίκα
δεν κερδίζει αναγνώριση ως τέτοια από τον αριθμό των οργασμών ή από την ένταση
των εκστάσεων της, πλην ορισμένων…εξαιρέσεων. Αντί δε να επιδεικνύει αυτήν την
απόλαυση συνήθως την κρύβει. Από εδώ πηγάζει και η αναγκαιότητα μιας
διαφορετικής καταφυγής και οι προσπάθειες απόκτησης ταυτότητας μέσω της αγάπης.
Με άλλα λόγια, αφού δεν μπορεί να
είναι «Η Γυναίκα» της απομένει να είναι «μια γυναίκα», η εκλεκτή ενός άνδρα.
Αυτό το «μια» είναι η αναγκαστική έκπτωση της προκειμένου να εξασφαλίσει ότι
δεν θα είναι απλώς ένα οποιοδήποτε υποκείμενο αλλά ότι θα αναγνωρισθεί,
επιπλέον, ως μια και εκλεκτή. Καταλαβαίνουμε λοιπόν, γιατί η αγάπη των γυναικών
είναι και ζηλότυπη και αποκλειστική.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου