Σάββατο 11 Σεπτεμβρίου 2021

Καντινέλια λένε στις Κυκλάδες τα γεράκια που ζευγαρώνουν στον αέρα.

 

Στην Πάρο και στην Νάξο το λέμε Καντινέλι, στα χωριά του Ταϋγέτου το φωνάζουν Ανεμόγαμο, στην Πελοπόννησο αλλά και στην Κρήτη Ανεμογάμη, στην Κύπρο ακούει στο Σαχίνι ή στο Ανεμογαμάκι ή στο Κικρκινέζος, στην Θεσσαλία οι αγρότες μιλούν για το Γκιργκινέγκα ενώ στα Φάρσαλα τροποποιούν λίγο την ονομασία του και το αποκαλούν Γκαργκανέτζα. Στη Λήμνο το όνομά του είναι ανεμολάτης ή ανεμονάτης.

Η επιστημονική του ονομασία είναι Falco tinnunculus. Η λατινική επιστημονική ονομασία του γένους Falco έχει την ρίζα της στην λατινική λέξη falx, falcis που σημαίνει δρεπάνι, λόγω του δρεπανοειδούς σχήματος των πτερύγων του πτηνού. Η ονοματοδοσία του όρου tinnunculus έπεται της αγγλικής λαϊκής ονομασίας, kestrel. Το όνομα kestrel προέρχεται από την αντίστοιχη γαλλική λέξη crécerelle, υποκοριστικό του crécelle, όρος που αναφέρεται στο καμπανάκι που, κάποτε, έφεραν πάνω τους οι λεπροί τον Μεσαίωνα για να ακούγονται και να τους αποφεύγει το πλήθος. Στη Αγγλία, ο όρος εμφανίζεται για πρώτη φορά το 1678 στο έργο του Francis Willughby.

Πρόκειται για το Κιρκινέζι. Το γεράκι που φέρνει την άνοιξη σε μας τους Έλληνες. Κυριολεκτικά και μεταφορικά. Ξεκινά εκεί στις αρχές του Φλεβάρη από την Αφρική και στα τέλη του Μαρτίου βρίσκεται πλέον στην Ελλάδα. Παραμένει στον τόπο μας μέχρι το τέλος του Αυγούστου. Από τις αρχές του Σεπτέμβρη ξεκινά το ταξίδι του για να επιστρέψει εκεί από όπου μας ήλθε. Αυτό είναι το κυριολεκτικό του πράγματος. Το μεταφορικό έγκειται στο ότι η άνοιξη σηματοδοτεί την ελπίδα για την ανάσταση ή την αναγέννηση μιας χώρας ή, αν προτιμάτε, ενός έθνους. Γιατί μην ακούτε ότι η «Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει». Όχι, δεν είναι έτσι. Αλλοίμονο, αν ήταν έτσι. Γράφω «αλλοίμονο» γιατί αν υπάρχει η παραμικρή δόση αλήθειας στην φράση τότε δεν μπορούμε να ελπίζουμε σε καμιά ανάσταση ή αναγέννηση της!

Στην Πάρο οι «Καντινελιές» είναι το λοφάκι όπου βρίσκονται οι φωλιές των Καντινελιών. Καντινέλια είναι τα μικρά γεράκια που ζουν στα Κυκλαδονήσια και ζευγαρώνουν ενώ ίπτανται. Πρόκειται για την απόλυτη έκφραση της ελευθερίας και του έρωτα. Ο έρωτας στον αέρα, στον άνεμο. Υπάρχει εκείνη η επιτόπια αιώρηση που στα αγγλικά ονομάζεται hovering.  Όταν κυνηγάει, το βραχοκιρκίνεζο (Συριανη ονομασία) χρησιμοποιεί τις τεχνικές του γυροπετάγματος (soaring), εκμεταλλευόμενο τα θερμικά ανοδικά ρεύματα και της επιτόπιας αιώρησης (hovering), περίπου 10-20 μέτρα πάνω από το έδαφος, με την ουρά ανοιγμένη σε σχήμα βεντάλιας. Ειδικά η δεύτερη τεχνική, αποτελεί βασικό του χαρακτηριστικό από το οποίο και γίνεται αναγνωρίσιμο, διότι την χρησιμοποιεί πολύ συχνά. Μάλιστα, υπάρχει χαρακτηριστικό αγγλικό ποίημα που εκθειάζει το συγκεκριμένο ηθολογικό στοιχείο του εν λόγω πτηνού. Αυτή η επιτόπια αιώρηση είναι η τεχνική του Έρωτα στον Άνεμο!

Στην Λήμνο είναι αυτή η τεχνική που είναι «υπεύθυνη» για την ονομασία Ανεμολάτης. Όχι Κιρκινέζι αλλά Ανεμολάτης. Ξέρετε τι σημαίνει Ανεμολάτης; Σημαίνει άνεμος + ελαύνω, που μεταξύ άλλων σημαίνει και κωπηλατώ, λόγω του χαρακτηριστικού πετάγματος. Η επί τόπου αιώρηση του έχει δώσει και το όνομα «Ανεμογάμης», αφού φαίνεται σαν να συνουσιάζεται με τον… αέρα – άνεμο.

Τούτο το γεράκι που οι αγρότες το σέβονται και το εκτιμούν είναι ο φίλος τους. Οι υπηρεσίες που τους προσφέρει είναι ανεκτίμητες: μια οικογένεια Κιρκινεζιών μπορεί να καταναλώσει μέχρι και 160 ακρίδες την ημέρα (!), προσφέροντας ένα πολύ σημαντικό… φτερό βοηθείας στους γεωργούς.

Δεν είναι μόνο η «αξία» του Συμβολικού λοιπόν: Ζευγαρώνω στον Αέρα σημαίνει είμαι τόσο ελεύθερος ώστε η αγάπη μου δεν περιορίζεται όχι μόνο στους τέσσερις τοίχους μιας κρεβατοκάμαρας αλλά ούτε καν περιορίζεται στο έδαφος της γης.

Υπάρχει και χορηγείται η «αξία χρήσης» στους αγρότες – γεωργούς.

Ο Ανεμογάμης ή το Καντινέλι με συνεπήρε τόσο ώστε ήθελα να σας το παρουσιάσω απόψε.

Την έμπνευση μου την έδωσαν ο Θανάσης Ζήκας και η Εύη Σεϊτανίδου.  Kadinelia ονόμασαν το μουσικό σχήμα τους. Πρόκειται για μουσικούς με βαθιά γνώση της ελληνικής μουσικής παράδοσης.  Ξεκίνησαν την πορεία τους το  2015. Με τσαμπούνα, με ποντιακή λύρα και με τις κιθάρες τους οι Kandinelia  έχουν ταξιδέψει σε όλη την Ελλάδα, μοιράζοντας τη μουσική τους και προσκαλώντας το κοινό σε ένα ταξίδι από τις μουσικές της Μεσογείου ως τα μπλουζ του Μισισιπή.

Αυτοί οι μουσικοί με ενέπνευσαν ώστε να αφιερώσω τούτη την ανάρτηση στους Ανεμογάμηδες ή στα Καντινέλια, αν προτιμάτε.  

 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου