«Ναι, και από τώρα και μετά θα είμαι ο Φρέντι Μέρκιουρι» – Bohemian Rapsody

 

Το πιο σημαντικό τραγούδι των Queen είναι αναμφίβολα το “Bohemian Rapsody[1]” ή “Η Ραψωδία του Μποέμ”, στα ελληνικά. Στίχοι και μουσική του ίδιου του Φρέντι Μέρκιουρι, ψηφίστηκε κομμάτι της χιλιετίας το 2000 ενώ είναι πρώτο στη λίστα του βιβλίου Guiness στα καλύτερα κομμάτια όλων των εποχών.

Από τα πιο πολύπλοκα κομμάτια που έχουν γραφτεί, αποτελείται από έξι μέρη: εισαγωγή, μπαλάντα, κιθαριστικό σόλο, όπερα,  hard rock και επίλογο. Ηχογραφήθηκε τον Αύγουστο του 1975 στο Λονδίνο για να συμπεριληφθεί στο άλμπουμ του συγκροτήματος “A Night At the Opera”. “Η Ραψωδία του Μποέμ” ξεκινά με την απορία του τραγουδιστή για το αν η ιστορία που θα μας διηγηθεί είναι πραγματική ή φανταστική: Is this the real life? Is this just fantasy?

Πρόκειται για ένα κομμάτι «γεμάτο» από «μαμά». Είναι ένα αυτοβιογραφικό κομμάτι στο οποίο ο ίδιος ο Φρέντι Μέρκιουρι συνδιαλέγεται με τους προσωπικούς του δαίμονες. Ανάμεσα στους οποίους είναι η ομοφυλοφιλία του, την οποία δεν είχε παραδεχτεί στην τότε σύζυγο του Mary Austin αλλά ούτε και δημόσια: «Gotta leave you all behind and face the truth».

Με αυτό το κομμάτι ο στιχουργός μας μιλάει για εκείνον. Όπως όμως γνωρίζουμε η ομιλία είναι ο πατέρας. Αυτό σημαίνει ότι η ομιλία μας χωρίζει από τα βασικά μας αντικείμενα. Για αυτό η ψυχανάλυση λέει ότι ο πατέρας είναι ένα σημαίνον, σε αντίθεση με την μητέρα, η οποία αποτελεί ένα γεγονός της ζωής.

Η μητέρα είναι πάντοτε κάτι το σίγουρο. Ο πατέρας όμως δεν είναι κάτι το σίγουρο, όπως επισήμανε και ο Φρόιντ. Μπορούμε να σκεφτούμε ότι ο πατέρας είναι κυρίως συνδεδεμένος με τον θάνατο ενώ η μητέρα είναι βασικά συνδεδεμένη με την ζωή.

  Στον στίχο “Mama, I just killed a man”, έχει σκοτώσει τον παλιό Freddie, την προηγούμενη εικόνα του. Όταν λέει “Put a gun against his head, pulled my trigger, now he`s dead”, σκοτώνει το straight άτομο που ήταν μέχρι τώρα. Έχει καταστρέψει τον άντρα που προσπαθούσε να είναι και τώρα είναι αυτός που βλέπουμε και προσπαθεί να ζήσει με τον νέο Freddie. “I see a little silhouetto of a man” - είναι ακόμα ο ίδιος, στοιχειωμένος από αυτό που έκανε και από αυτό που είναι τώρα. Μέσω του στίχου επέρχεται ο θάνατος της σεξουαλικότητας του Freddie και «διά της στροφής» προς τον πατέρα (δηλαδή της γλώσσας) επιτυγχάνεται η επανένωση με την μητέρα, ως χαμένο σεξουαλικό αντικείμενο. Την μητέρα ως απόλαυση που την έχει στερήσει η γλώσσα με την «αρρενωπότητα» της!  Έτσι, και μετά το «πάτημα της σκανδάλης», μετά τον φόνο,  «Mama, life had just begun» η «ζωή μόλις άρχισε!». 

Ο νεαρός μποέμ άνδρας  - Any way the wind blows doesn`t really matter to me, to me - που σκοτώνει ένα συνάνθρωπό του και όπως ο Φάουστ πουλά την ψυχή του στο Διάβολο για να σωθεί, είναι ο ίδιος ο εαυτός του. Ένα βράδυ πριν από την εκτέλεσή του καλεί τον θεό των Μουσουλμάνων (Μπισμιλάχ)  - Bismillah! No, we will not let you go. (Let him go!) - και με τη βοήθεια των Αγγέλων κερδίζει και πάλι την ψυχή του από τον Διάβολο  - Beelzebub has a devil put aside for me, for me, for me.

    Mama, just killed a man,

    Put a gun against his head,

    Pulled my trigger, now he`s dead.

    Mama, life had just begun,

    But now I`ve gone and thrown it all away.

Ο πατέρας (η ομιλία) λοιπόν, είναι συνδεδεμένος με τον θάνατο στον Μέρκιουρι. Όταν ο Φρόιντ λέει ότι ο πατέρας είναι ήδη το φαινόμενο της μετουσίωσης εννοεί αυτό ακριβώς που περιγράφει ο εν λόγω στίχος. Για αυτό και δεν πρέπει να ξεχνάμε ό,τι ονομάζουμε λειτουργία του πατέρα είναι η ίδια η γλώσσα, ως νεκρή. Ποιον σκοτώνει ο νεαρός μποέμ άνδρας; Σκοτώνει την βιολογική του ταυτότητα. Την αρσενική του σεξουαλικότητα. Για εκείνον το ότι γεννήθηκε ως άντρας είναι αφόρητο. Το Πραγματικό του Μέρκιουρι είναι ακριβώς η βιολογική του ταυτότητα. Πουλά λοιπόν, την ψυχή του στον διάβολο προκειμένου να «σκοτώσει» αυτό το αφόρητο Πραγματικό. Αυτό κάνει ο πατέρας: φονεύει.

Αυτός ο φόνος όμως, δεν συμβαίνει χωρίς ενοχή. Ναι, είναι αυτός ο φόνος που ενεργοποιεί το υπερεγώ: Οι τύψεις είναι δυσβάσταχτες, οπότε καλεί τη μητέρα να μην κλαίει για την απουσία του γιου της αλλά να συνεχίσει τη ζωή της σαν τίποτα να μην έχει σημασία. Η εσωτερική σύγκρουση κορυφώνεται υπαρξιακά με την παραδοχή ότι ο ήρωας δεν θέλει να πεθάνει αλλά ίσως να ήταν καλύτερα αν δεν είχε γεννηθεί. Η ζωή, λοιπόν, τίθεται ανοιχτά υπό αμφισβήτηση καθώς είναι γεμάτη από δυσκολίες και, ταυτόχρονα, ο φόβος του θανάτου είναι δυσβάσταχτος.

Mama, ooh,

    Didn`t mean to make you cry,

    If I`m not back again this time tomorrow,

    Carry on, carry on as if nothing really matters.

---

    Too late, my time has come,

    Sends shivers down my spine, (ρίγη στην σπονδυλική μου στήλη)

    Body`s aching all the time. (το σώμα πονάει όλη την ώρα)

    Goodbye, everybody, I`ve got to go,

    Gotta leave you all behind and face the truth.

---

    Mama, ooh (any way the wind blows),

    I don`t wanna die,

    I sometimes wish I`d never been born at all.

Ο διεστραμμένος λοιπόν, Φρέντυ Μέρκιουρι, γεννήθηκε στις 5 Σεπτεμβρίου 1946 στη Ζανζιβάρη[2]. Όπως αρκετοί διεστραμμένοι έτσι και αυτός αποποιήθηκε το όνομα του. Το πραγματικό του όνομα είναι Φαρόχ Μπουλσάρα. Το παρατσούκλι “Φρέντυ” το απέκτησε όταν φοιτούσε το 1955 σε αγγλικό οικοτροφείο αρρένων στη Βομβάη. Το επίθετο του το άλλαξε το 1971, τη χρονιά που επέλεξε για το συγκρότημα το όνομα Queen, και έχει σχέση με το κομμάτι «My fairy King» από το πρώτο άλμπουμ τους που περιέχει τον ακόλουθο στίχο: “Mother Mercury look what they’ ve done to me. I cannot run, I cannot hide”. Ο Φρέντι Μπουλσάρα ρωτήθηκε εάν η «Mother Mercury» του τραγουδιού αναφέρεται στην μητέρα του και αυτός απάντησε: «Yes, and from now on I’ll be Freddie Mercury» - «Ναι, και από τώρα και μετά θα είμαι ο Φρέντι Μέρκιουρι».

---

[1] Η ανάρτηση είναι αφιερωμένη στην Δανάη.

[2] Η Ζανζιβάρη είναι ημιαυτόνομη περιοχή της Τανζανίας στην Ανατολική Αφρική. Αποτελείται από το Αρχιπέλαγος της Ζανζιβάρης στον Ινδικό Ωκεανό, 25-50 χιλιόμετρα στα ανοικτά των ακτών της ηπειρωτικής χώρας και συνίσταται από πολυάριθμα μικρά νησιά και δύο μεγάλα: την Ουνγκούτζα (Unguja) (το κύριο νησί, που αναφέρεται ανεπίσημα ως Ζανζιβάρη) και την Πέμπα (Pemba). Η πρωτεύουσα είναι η Πόλη της Ζανζιβάρης, που βρίσκεται στο νησί της Ουνγκούτζα. Το ιστορικό κέντρο της είναι η Στόουν Τάουν (Stone Town), η οποία αποτελεί Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

Ο Έλληνας Scouser - «the Greek scouser»

 

Αρχικά ήταν ένα μικρό ψαροχώρι που η ανάπτυξη του συγκεντρώνονταν στο λιμάνι του. Ένα λιμάνι που εμπορεύονταν κυρίως με την Ιρλανδία. Αυτό ήταν αρχικά το Λίβερπουλ. Μετά το 1700, αναπτύχθηκε ως σημαντικό διεθνές εμπορικό και βιομηχανικό κέντρο. Η πόλη, κατά συνέπεια, έγινε ένα χωνευτήρι πολλών γλωσσών και διαλέκτων, καθώς ναυτικοί και έμποροι από διαφορετικές περιοχές (μαζί με μετανάστες από άλλα μέρη της Βρετανίας, της Ιρλανδίας και της βόρειας Ευρώπης) εγκαταστάθηκαν στην περιοχή. Μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα, η κυρίαρχη τοπική προφορά ήταν παρόμοια με εκείνη των γειτονικών περιοχών του Lancashire .

Η επιρροή των Ιρλανδών (ιδιαίτερα των Ιρλανδών του Δουβλίνου) και των μεταναστών της Βόρειας Ουαλίας, σε συνδυασμό με άλλες ευρωπαϊκές προφορές, συνέβαλαν σε μια ξεχωριστή τοπική προφορά του Λίβερπουλ. Μια προφορά ένρινη η ποιότητα της οποίας προέρχονταν από την κακή δημόσια υγεία που επικρατούσε στους κατοίκους της περιοχής κατά την διάρκεια του 19ου αιώνα, εξαιτίας της επικράτησης ενός κρυολογήματος που είχε πλήξει πολλούς ανθρώπους και για μεγάλο χρονικό διάστημα Ο χρόνος είχε ως αποτέλεσμα η ένρινη προφορά να θεωρείται ο κανόνας στην περιοχή και να αντιγράφεται από όλους εκείνους οι οποίοι επιθυμούσαν να μάθουν την γλώσσα.

Έτσι, το Scouse (επίσημα γνωστό ως Liverpool English – Αγγλικά του Λίβερπουλ - ή Merseyside English – Αγγλικά του Μέρσεϊσάιντ) αποτελεί μια ιδιαίτερη προφορά και διάλεκτο της αγγλικής που σχετίζεται με το Λίβερπουλ και τη γύρω κομητεία του Merseyside . Η προφορά Scouse είναι ιδιαίτερα ξεχωριστή και αναγνωρίσιμη. Έχοντας επηρεαστεί σε μεγάλο βαθμό από Ιρλανδούς, Νορβηγούς και Ουαλούς μετανάστες που έφτασαν μέσω των αποβάθρων του λιμανιού στο Λίβερπουλ, έχει πολύ λίγα κοινά με τις προφορές των γειτονικών περιοχών ή της υπόλοιπης Αγγλίας. Η προφορά πήρε το όνομά της από το scouse,  ένα είδος στιφάδο που τρώγεται από τους ναυτικούς και τους ντόπιους.

Οι ιθαγενείς και οι κάτοικοι του Λίβερπουλ αναφέρονται επίσημα ως Liverpudlians, αλλά πιο συχνά αποκαλούνται Scousers.

Η ανάπτυξη του Λίβερπουλ, ιδιαίτερα από τη δεκαετία του 1950 και μετά έχει εξαπλώσει την προφορά σε κοντινές περιοχές όπως είναι οι πόλεις Runcorn και Skelmersdale. Παραλλαγές του Scouse αποτελούν η προφορά του κέντρου της πόλης του Λίβερπουλ και των βόρειων γειτονιών η οποία όμως περιγράφεται ως γρήγορη, σκληρή και ένρινη, ενώ η προφορά των νοτίων προαστίων του Λίβερπουλ αναφέρεται συνήθως ως αργή, μαλακή και σκοτεινή.

Η φωνή του μουσικού των Beatles, Ringo Starr, θεωρείται ως ένα αντιπροσωπευτικό παράδειγμα άνδρα της εργατικής τάξης από την περιοχή Dingle του Λίβερπουλ, στο κέντρο της πόλης, που μιλάει με την εν λόγω προφορά.

Η Scouse διακρίνεται πολύ από άλλες τις αγγλικές διαλέκτους. Εξαιτίας αυτής της διεθνούς αναγνώρισης, ο Keith Szlamp υπέβαλε αίτημα στο IANA[1] στις 16 Σεπτεμβρίου 1996, να αποτελέσει αναγνωρισμένη διάλεκτο του Διαδικτύου. Μετά την αναφορά ορισμένων παραπομπών, η αίτηση έγινε δεκτή στις 25 Μαΐου 2000 και τώρα επιτρέπει στα έγγραφα του Διαδικτύου που χρησιμοποιούν τη διάλεκτο να κατηγοριοποιούνται ως Scouse χρησιμοποιώντας ως ετικέτα της γλώσσας το "en-Scouse".

Η Scouse έχει γίνει επίσης γνωστή ως η προφορά των Beatles, και είναι καθιερωμένη ως ένα διεθνές πολιτιστικό φαινόμενο. Ενώ τα μέλη του συγκροτήματος είναι στενά συνδεδεμένα με το Λίβερπουλ, οι προφορές τους έχουν περισσότερα κοινά με την παλαιότερη διάλεκτο του Lancashire και μοιάζει περισσότερο με την προφορά των κατοίκων των νοτίων προαστίων του Λίβερπουλ. Η προφορά έχει εξελιχθεί σε Scouse από τη δεκαετία του 1960, κυρίως στο κέντρο και τις βόρειες περιοχές της πόλης, με ορισμένους να αποδίδουν το γεγονός αυτό στη βελτίωση της ποιότητας του αέρα ως του πιο πιθανού παράγοντα.

Ο Κώστας Τσιμίκας μετά τον τελικό του FA Cup, στον οποίο χάρισε το τρόπαιο στη Λίβερπουλ, έστειλε το μήνυμα του στους οπαδούς των «Κόκκινων», οι οποίοι τον αποκαλούν «Greek Scouser»:

«Δεν είμαι ο Έλληνας Scouser είμαι ο Scouser που είναι Έλληνας!»

---

[1] Πρόκειται για συντομογραφία του Internet Assigned Numbers Authority, δηλαδή την Αρχή Εκχώρησης Αριθμών Ίντερνετ: είναι ένας οργανισμός τυποποίησης που επιβλέπει την κατανομή διευθύνσεων IP σε παγκόσμιο επίπεδο.