Όταν έρχεται στο προσκήνιο ο «άλλος»…

Οι μεγάλες μετακινήσεις, τουλάχιστον κατά την ιστορική περίοδο, δημιουργούσαν φόβους. Αρχικά γίνονται προσπάθειες να αποφευχθούν. Οι Ρωμαίοι αυτοκράτορες χτίζουν οχυρά και στέλνουν τις λεγεώνες τους να υποτάξουν και να δαμάσουν τους παρείσακτους «άλλους».

Στην συνέχεια γίνονται κάποιες συμφωνίες και στους νεοφερμένους επιβάλλεται κάποια πειθαρχία.

Αργότερα παραχωρείται ο τίτλος του Ρωμαίου Πολίτη σε όλους τους υπηκόους της αυτοκρατορίας.

Τελικά, πάνω στα ερείπια της Ρώμης, θα οικοδομηθούν τα λεγόμενα βαρβαρικά βασίλεια, από τα οποία θα δημιουργηθούν τα σύγχρονα ευρωπαϊκά κράτη, οι γλώσσες που τόσο περήφανα μιλάμε, οι πολιτικοί και κοινωνικοί μας θεσμοί.

Ένα άλλο κεφάλαιο της ιστορίας του ανθρώπου μας μιλάει για την δημιουργία και την εξαφάνιση κάποιων πολιτισμών που ακολούθησαν την μεγάλη ροή των μετακινήσεων, αρχικά από την Δύση προς την Ανατολή (γι αυτό το θέμα όμως ελάχιστα πράγματα γνωρίζουμε) κι ύστερα από την Ανατολή προς την Δύση, αρχίζοντας μια χιλιόχρονη κίνηση από τις πηγές του Ινδού ως τις Ηράκλειες Στήλες και στην συνέχεια, σε τέσσερις αιώνες, από τις Ηράκλειες Στήλες στην Καλιφόρνια και στην Γη του Πυρός.

Σήμερα βρισκόμαστε μπροστά στο φαινόμενο ανάλογων μετακινήσεων. Πρέπει να προετοιμαζόμαστε για το γεγονός ότι στις επόμενες δεκαετίες η Ευρώπη θα είναι σαν την Νέα Υόρκη ή σαν κάποιες χώρες της Λατινικής Αμερικής.

Στην Νέα Υόρκη βρισκόμαστε αντιμέτωποι με την άρνηση της έννοιας του melting pot ( χωνευτήρι): Διαφορετικοί πολιτισμοί συνυπάρχουν, από Πορτορικανούς μέχρι Κινέζους, από Κορεάτες μέχρι Πακιστανούς. Μερικές ομάδες συγχέονται μεταξύ τους (όπως Ιταλοί με Ιρλανδούς, Εβραίοι με Πολωνούς), άλλες παραμένουν ξεχωριστές (σε διαφορετικές συνοικίες, με διαφορετικές γλώσσες, και διαφορετικές συνήθειες και παραδόσεις), και άλλοι συναντιούνται στην βάση κάποιων κοινών νόμων και μιας κοινής γλώσσας επικοινωνίας, της αγγλικής, την οποία ο καθένας μιλάει με τρόπο ανεπαρκή.

Στην Λατινική Αμερική παρουσιάστηκαν, ανάλογα με τις χώρες, διαφορετικά φαινόμενα: άλλοτε Ισπανοί άποικοι επιμείχθηκαν με τους Ινδιάνους, άλλοτε (όπως στην Βραζιλία) και με Αφρικάνους, άλλοτε γεννήθηκαν γλώσσες και πληθυσμοί που ονομάσθηκαν «κρεολοί». Είναι πολύ δύσκολο, ακόμα και με φυλετικούς όρους αίματος, να πει κανείς αν ένας Μεξικάνος ή ένας Περουβιανός έχει ευρωπαϊκή ή αμερικανο-ινδιάνικη καταγωγή, για να μην μιλήσουμε για τους Τζαμαϊκανούς.

Επομένως, λοιπόν, αυτό που περιμένει την Ευρώπη είναι ένα παρεμφερές φαινόμενο και κανένας ρατσιστής, κανένας αντιδραστικός νοσταλγός του παρελθόντος δεν θα μπορέσει να το εμποδίσει ότι και αν κάνει.

Αυτές οι μετακινήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρώπη δεν έχουν καμία σχέση με την έννοια της «μετανάστευσης». Μετανάστευση υπάρχει όταν μερικά άτομα (έστω και πολλά, αλλά σε ποσότητα που από στατιστική άποψη είναι αδιάφορη ως προς το ανθρώπινο παρακλάδι από όπου κατάγονται) μεταφέρονται από μια χώρα σε μιαν άλλη (όπως οι Ιταλοί και οι Ιρλανδοί στην Αμερική ή οι Τούρκοι στην Γερμανία). Τα φαινόμενα της μετανάστευσης μπορούν να ελεγχθούν πολιτικά, να περιοριστούν, να ενθαρρυνθούν, να σχεδιαστούν ή να γίνουν αποδεκτά.

Με τις «αποδημίες» όμως δεν συμβαίνει το ίδιο. Είτε είναι βίαιες είτε είναι ειρηνικές, είναι όπως τα φυσικά φαινόμενα: συμβαίνουν και καμία δύναμη στον κόσμο δεν μπορεί να τα εμποδίσει και να τα ελέγξει. Για γίνω σαφέστερος υπάρχει «αποδημία» όταν ένας ολόκληρος λαός, σιγά σιγά, μετακινείται από μια περιοχή στην άλλη (και δεν είναι καθοριστικό πόσοι θα μείνουν στην περιοχή προέλευσης, αλλά σε ποιο βαθμό οι αποδημούντες αλλάζουν οριστικά τον πολιτισμό της περιοχής στην οποία μετακινήθηκαν). Υπήρξαν μεγάλες αποδημίες από ανατολή προς την  δύση, στην διάρκεια των οποίων οι λαοί του Καυκάσου άλλαξαν την κουλτούρα και την βιολογική ταυτότητα των αυτοχθόνων.

Υπάρχει «μετανάστευση» μόνον όταν οι μεταναστεύοντες (που γίνονται δεκτοί σύμφωνα με πολιτικές αποφάσεις) αποδέχονται σε μεγάλο βαθμό τα έθιμα της χώρας στην οποία μεταναστεύουν, και «αποδημία» όταν οι αποδημούντες (που κανένας δεν μπορεί να σταματήσει στα σύνορα) μεταμορφώνουν ριζικά τον πολιτισμό της περιοχής στην οποία μεταναστεύουν.

Το πρόβλημα που αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρώπη είναι η «αποδημία» και όχι η «μετανάστευση». Αυτό σημαίνει ότι πρέπει η ίδια η Ευρώπη να συμβιβαστεί με την ιδέα ότι θα είναι μια πολυφυλετική ήπειρος ή, αν προτιμάτε μια «πολύχρωμη» ήπειρος. Αν έτσι σας αρέσει έτσι θα γίνει, αν δεν σας αρέσει και πάλι έτσι θα γίνει!

Αυτή η αντιπαράθεση των πολιτισμών μπορεί να έχει αιματηρά αποτελέσματα και είμαι πεπεισμένος ότι σε κάποιο βαθμό θα τα έχει, αποτελέσματα που θα είναι ανεξίτηλα και θα διαρκέσουν πολύ. Όμως οι ρατσιστές θα έπρεπε να είναι (θεωρητικά) μια φυλή υπό εξαφάνιση. Υπήρξε Ρωμαίος πατρίκιος που δεν άντεχε στην ιδέα ότι θα γίνονταν Ρωμαίοι Πολίτες και οι Γαλάτες ή οι Εβραίοι και ότι θα μπορούσε να ανέλθει στον αυτοκρατορικό θρόνο ένας Αφρικανός. Αυτόν τον πατρίκιο τον ξεχάσαμε, τον νίκησε η ιστορία. Ο ρωμαϊκός πολιτισμός ήταν πολιτισμός επιμειξιών. Οι ρατσιστές θα πουν ότι ακριβώς γι αυτό διαλύθηκε, ωστόσο χρειάστηκαν πεντακόσια χρόνια και βέβαια, ένα τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα μας επιτρέπει να κάνουμε σχέδια για το μέλλον.

Αγαπητοί ρατσιστές, ο «άλλος» είναι στο προσκήνιο και εσείς υπό εξαφάνιση … είτε σας αρέσει είτε όχι έτσι είναι!!!