Οι Αδιέξοδοι Διέξοδοι

Διέξοδοι: Οι όποιες απατηλές λύσεις που, παρά τον συχνά καταστροφικό χαρακτήρα τους, προσφέρουν στο ερωτευμένο υποκείμενο μια πρόσκαιρη ανάπαυση: φαντασματική χειραγώγηση των πιθανών διεξόδων της ερωτικής κρίσης.

 Ιδέα αυτοκτονίας* ιδέα χωρισμού* ιδέα απόσυρσης* ιδέα ταξιδιού* ιδέα αφοσίωσης, κτλ. Μπορώ να επινοώ πολλές λύσεις για την ερωτική κρίση. Κι αυτό κάνω, ακατάπαυστα. 'Ωστόσο, όσο αλλόφρων κι αν είμαι, δε δυσκολεύομαι να συλλάβω, μέσα απ’ αυτές τις παλίνδρομες ιδέες, ένα μοναδικό, κενό σχήμα: το σχήμα της διεξόδου - αυτό και μόνο* συζώ, αυτάρεσκα, με το φαντασίωμα ενός άλλου ρόλου, τού ρόλου κάποιου πού «ξεπερνά κάτι».

Αποκαλύπτεται, έτσι, για μια ακόμη φορά, ή γλωσσική φύση τού ερωτικού αισθήματος: κάθε λύση παραπέμπει αδήριτα στην ιδέα της και μόνο σε αυτή- πάει να πει, σε μια λεκτική οντότητα. Έτσι, τελικά, ή ιδέα διεξόδου, ως γλωσσικό ενέργημα, έρχεται να εναρμονιστεί με την περίφραξη κάθε διεξόδου: ό ερωτικός λόγος είναι, κατά κάποιον τρόπο, ένα κλειστό σύμπαν Εξόδων.

Η Ιδέα είναι πάντα μια παθητική σκηνή που τη φαντάζομαι και από την όποια συγκινούμαι* κοντολογίς, ένα θέατρο. Επωφελούμαι ακριβώς από τη θεατρική φύση της Ιδέας: τούτο το  στωικού γένους θέατρο με μεγεθύνει, μου χαρίζει ανάστημα. Φανταζόμενος μια ακραία λύση (ως οριστική, ως καθορισμένη), παράγω μια μυθοπλασία, γίνομαι καλλιτέχνης, φτιάχνω έναν πίνακα, ζωγραφίζω την έξοδό μου.

Η Ιδέα φαίνεται όπως η εγκυμονούσα στιγμή (η προικισμένη μ’ ένα ισχυρότατο, επιλεγμένο νόημα) του αστικού δράματος: είναι άλλοτε μια σκηνή αποχαιρετισμού, άλλοτε μια επίσημη επιστολή, άλλοτε - πολύ αργότερα – ένα πλήρες αξιοπρέπειας ξανασμίξιμο. Η τέχνη της καταστροφής με γαληνεύει.

Όλες οι λύσεις πού φαντάζομαι κείνται μέσα στα όρια του ερωτικού συστήματος: απόσυρση, ταξίδι, αυτοκτονία.

Πρόκειται, σ’ όλες τις περιπτώσεις, για τον ερωτευμένο που εγκλείεται, φεύγει ή πεθαίνει. Κι αν βλέπει τον εαυτό του έγκλειστο, φευγάτο ή νεκρό, σημαίνει ότι τον βλέπει, πάντα, ερωτευμένο: προστάζω τον εαυτό μου να είμαι πάντα ερωτευμένος ή να μην είμαι πιά.

Αυτό το είδος ταυτότητας του προβλήματος και της λύσης του προσδιορίζει επακριβώς την παγίδα: είμαι παγιδευμένος γιατί είναι εκτός των δυνατοτήτων μου να αλλάξω σύστημα: είμαι «πιασμένος» δυο φορές: πρώτον, μέσα στο ίδιο μου το σύστημα* δεύτερον, επειδή δεν μπορώ να υποκαταστήσω το σύστημα αυτό μ’ ένα άλλο. Αυτή η διπλή άρθρωση ορίζει, καθώς φαίνεται, ένα συγκεκριμένο τύπο τρέλας (η παγίδα κλείνει όταν η συμφορά δεν έχει αντίδοτο: «Για να υπάρχει συμφορά, πρέπει ακόμη κι από το καλό να βγαίνει κακό»).

Σπαζοκεφαλιά: για να «ξεφύγω», θα ’πρεπε να βγω από το σύστημα - από το οποίο θέλω να βγω, κτλ. Άν δεν ήταν μέσα στη «φύση» του ερωτικού παραληρήματος να περνά, να σβήνει μόνο του, κανείς δε θα μπορούσε ποτέ να τού βάλει ένα τέρμα.